Xây dựng thương hiệu là cả một quá trình lâu dài và bền bỉ, đòi hỏi phải có một chiến lược cụ thể, hợp lý tuỳ theo hoàn cảnh và sự sáng tạo, sự táo bạo của từng doanh nghiệp. Để xây dựng một thương hiệu, doanh nghiệp cần phải quan tâm đến các nội dung sau đây:

Định hình chiến lược chung xây dựng thương hiệu

Quá trình xây dựng thương hiệu sẽ chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố khác nhau, cả chủ quan và khách quan. Vì thế rất cần phải có một chiến lược cụ thể để có thể ứng phó kịp thời với những biến cố có thể xảy ra. Mỗi doanh nghiệp lại có một chiến lược cụ thể khác nhau, tuy nhiên điều quan trọng trong xây dựng chiến lược thương hiệu là phải xuất phát từ mục tiêu trước mắt và lâu dài của doanh nghiệp. Kiên trì theo đuổi các mục tiêu trong chiến lược thương hiệu là nguyên tắc cơ bản và nhất quán trong xây dựng thương hiệu. Chiến lược thương hiệu phải nhắm tới thị trường đích của doanh nghiệp. Xây dựng thương hiệu phải gắn liền với đổi mới, nâng cao chất lượng hàng hoá và điều kiện kinh doanh. Vì thế chiến lược thương hiệu luôn gắn liền với chiến lược sản phẩm, gắn liền với chiến lược đầu tư và các kế hoạch tài chính của doanh nghiệp. Trong thực tế, doanh nghiệp có thể lựa chọn chiến lược đi từ thương hiệu cá biệt của hàng hoá đến thương hiệu của doanh nghiệp hoặc ngược lại đì từ thương hiệu chung của doanh nghiệp đến thương hiệu cá biệt cho từng hàng hoá.

Với chiến lược đi từ thương hiệu cá biệt đến thương hiệu chung (gia đình) hoặc vừa phát triển thương hiệu cá biệt vừa phát triển thương hiệu chung là cách mà các doanh nghiệp lớn thường lựa chọn (chiến lược đa thương hiệu). Đây là một chiến lược táo bạo và đòi hỏi kinh phí rất lớn. Ưu điểm rất cơ bản của cách này là khả năng tiếp cận thị trường nhanh, hạn chế được nguy cơ rủi ro từ một thương hiệu cá biệt không thành công và phát triển nhanh các thương hiệu khác nhờ một thương hiệu thành công.

Lựa chọn phát triển thương hiệu chung (thương hiệu gia đình) là cách đi của nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, bởi lẽ đi theo hướng này sẽ hạn chế rất nhiều chi phí cho phát triển thương hiệu. Tuy vậy, cách này nguy cơ rủi ro thường cao hơn do chỉ cần một loại hàng hoá nào đó không thành công trên thị trường sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của thương hiệu; hơn thế nữa cách này sẽ không thích hợp với những doanh nghiệp kinh doanh đa lĩnh vực (chẳng hạn, người tiêu dùng sẽ rất khó chịu khi phải "xài" một loại xúc xích mang thương hiệu Biti's).

Đặt tên thương hiệu, tạo biểu trưng (logo) và khẩu hiệu (slogan)

Nguyên tắc chung khi đặt tên thương hiệu là phải dễ phân biệt, không trùng lặp với các tên khác; tên thương hiệu cần ấn tượng, ngắn gọn, đơn giản, dễ đọc, dễ nhớ, có tính văn hoá và gắn liền với đặc tính hoặc chất lượng hàng hoá.

Tên thương hiệu cần phải có khả năng phân biệt cao, tránh trùng lặp và nhầm lẫn. Khi tên thương hiệu bị trùng lặp sẽ không được pháp luật bảo hộ hoặc sẽ dẫn đến tranh chấp. Đây là điều mà không doanh nghiệp nào muốn, vì vậy cần phải rà soát và chọn lọc kỹ càng trước khi đặt tên thương hiệu. Những thương hiệu sau thường rất dễ gây nhầm lẫn cho khách hàng: Hanosimex và Haprosimex; Gimexco và Gimesco; Vinaco và Vinako; Thanh Thuý và Thanh Thuỳ... Bên cạnh đó cũng cần phải thận trọng khi lựa chọn các danh từ làm tên thương hiệu vì có thể trong ngôn ngữ bản địa đó là một từ rất đẹp, nhưng sang một ngôn ngữ khác lại là từ có ý xấu, bậy bạ.

Tên thương hiệu càng ấn tượng sẽ càng dễ gần với người tiêu dùng, gây được cảm tình của công chúng. Người ta thường dùng các từ ngữ đẹp như Dream, Hồng Ngọc, Dove, Future... để đặt tên thương hiệu. Cũng có thể sử dụng cách ghép từ để tạo ra tên thương hiệu, khi đó thương hiệu sẽ có tính đặc sắc và rất khó trùng lặp (ví dụ, Plano - được tạo nên từ "phẳng là nó"; Favi - từ "Màn hình phẳng cho người Việt"; Bino - "Bỉm nội"; Electrolux - "Electro" và " Lux", Head&Shoulders - "Head" và " Shoulders"...). Cũng có những tên thương hiệu rất độc đáo nhờ sử dụng cách "chơi chữ" (như 4U - for you; 5Roi - Năm roi; EZ-up - Easy up). Thông thường, tên thương hiệu có 2 âm tiết được coi là ngắn gọn (Samsung, Biti's, LG, Honda...), 3 âm tiết là trung bình (Bibica, Hacinco, Gimiko...), 4 âm tiết là thương hiệu dài (Electrolux, Hanosimex, Saigontourism...). Về nguyên tắc thì không nên đặt tên thương hiệu quá dài và khó phát âm vì như thế sẽ khó đọc và khó nhớ, làm suy giảm đáng kể hiệu quả của tuyên truyền, nhất là truyền miệng. Thực tế, có nhiều thương hiệu của Việt Nam rất dài và rất khó phát âm, nhất là đối với người nước ngoài. Ví dụ: Thượng Đình, Nguyên Hương, Hanoitosevco... Ngược lại có những tên thương hiệu nước ngoài lại rất khó cho người Việt khi đọc như Electrolux, Prudential, Shiong Shao...

Biểu trưng của thương hiệu (logo) là dấu hiệu rất quan trọng để nhận dạng và phân biệt thương hiệu, nó cần được thiết kế sao cho đơn giản và dễ thể hiện trên các chất liệu khác nhau để nâng cao hiệu quả của tuyên truyền và quảng bá. Logo cũng cần gắn với ý tưởng của doanh nghiệp trong kinh doanh. Tuy nhiên, cũng không nên quá gạn lọc và nhồi nhét các ý tưởng và lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp vào logo, như vậy dễ dẫn đến rối rắm, khó hiểu. Có rất nhiều cách để thể hiện sự cá biệt và đặc sắc của logo, như sử dụng các kiểu chữ khác nhau, màu sắc khác nhau, cách điệu các chữ viết hoặc các hình vẽ... Thay đổi và cách điệu nét chữ viết là cách thể hiện khôn ngoan của thương hiệu, nó vừa tạo ra sự cá biệt hấp dẫn, vừa đơn giản trong thể hiện (ví dụ: Dell với chữ E bị đẩy nghiêng, Samsung với chữ A thiếu nét, Sony với chữ có vạch ngang, Sanyo với chữ N bị kéo dài về 2 phía...).

Một thương hiệu hoàn chỉnh thường có thêm phần khẩu hiệu. Đây là phần không được pháp luật bảo hộ, nhưng nó lại là những dấu hiệu quan trọng để thể hiện ý tưởng và thông điệp mà doanh nghiệp muốn đưa tới người tiêu dùng. Thông qua khẩu hiệu, khách hàng có thể cảm nhận phần nào chiến lược và định hướng của doanh nghiệp cũng như những lợi ích đích thực và tiềm năng mà hàng hoá mang lại cho họ. Khẩu hiệu của thương hiệu về nguyên tắc phải ngắn gọn, chứa đựng thông điệp quan trọng cần truyền tải và tốt nhất hãy khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tạo cảm giác sang trọng hoặc tò mò khi tiêu dùng sản phẩm (ví dụ: Biti's - Nâng niu bàn chân Việt; EZ-up - Cho mắt ai mãi tìm; Triumph - Thời trang và hơn thế nữa; Heineken - Chỉ có thể là Heineken...). Cần tránh đưa ra khẩu hiệu dài dòng, lồng ghép các nội dung quảng cáo thông thường, như thế sẽ hạn chế tác dụng tuyên truyền và đôi khi làm khó chịu khách hàng. Khi tạo khẩu hiệu cần chú ý rằng, tập khách hàng của doanh nghiệp và của hàng hoá là khác nhau, mục tiêu của doanh nghiệp và của hàng hoá cũng khác nhau, vì thế khẩu hiệu của hàng hoá cũng phải khác khẩu hiệu cho doanh nghiệp.